۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۹:۱۷ شب ET
واشنگتن— ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، میزبان شی جینپینگ (Xi Jinping)، رهبر چین بود؛ دیداری پر از تشریفات اما کمنتیجه که اختلافات عمیق میان این دو ابرقدرت در حوزه تجارت، فناوری و حمایت پکن از ایران را پنهان نگه داشت.
دو طرف بر سر یک تمدید محدود و دوماهه برای آتشبس تجاری توافق کردند و رهبران درباره خطرات AI حرف زدند. شی درباره یک «نبرد گلادیاتوری با حاصلجمع صفر» در ابعادی گستردهتر هشدار داد. او بار دیگر ترامپ را درباره تایوان تحت فشار گذاشت؛ جزیره دموکراتیک و خودگردانی که چین آن را بخشی از خاک خود میداند. شی گفت آمریکا باید با استقلال تایوان مخالفت کند.
به نظر میرسید ترامپ مصمم است دوستیاش با شی را به رخ بکشد و تغییرات و بازسازی کاخ سفید را نشان دهد. ترامپ پنجشنبهشب در شام رسمی، فقط تعارفات معمول را مطرح کرد و وارد اصل گفتگوهای قبلی نشد. شی هم بدون توضیح بیشتر گفت که آنها درباره موضوعات به درک مشترک رسیدهاند.
در ادامه پنج نکته مهم از این سفر رسمی آمده است؛ سفری که روز جمعه هم ادامه دارد.
یک روز پر از ژستهای نمایشی با کمترین پاسخهای مشخص
شی به چیزی که میخواست رسید: یک فرش قرمز پر زرقوبرق—و حتی بیشتر. پکن اصرار داشت که با شی کاملاً مانند یک همتا رفتار شود، اما ترامپ فراتر رفت و برای استقبال از همتایش روی باند فرودگاه حاضر شد؛ اقدامی که برای یک رئیسجمهور آمریکا تقریباً بیسابقه است. او برای این رهبر خودکامه نمایشی راه انداخت که شامل پرواز نمایشی هواپیماهای نظامی و یک شام رسمی مفصل بود. شی هم اعلام کرد چین دو پاندای غولپیکر به آمریکا هدیه میدهد.
در بخشی از این دیدار، ترامپ کنار ردیفی از نقاشیهای پرتره رؤسایجمهور ایستاد که به جای تصویر جو بایدن (Joe Biden)، یک دستگاه امضای خودکار در آن قرار داده شده بود، و جلوی یک رهبر خارجی رقیب سابقش را مسخره کرد. او پد جدید هلیکوپتر را در محوطه چمن جنوبی کاخ سفید نشان داد. ترامپ درباره شی گفت: «او عاشق گرانیت خوب است»، اما بعداً سوالهای خبرنگاران درباره ایران و AI را بیپاسخ گذاشت. تنها ناامیدی ترامپ این بود که سالن رقص او بهموقع آماده نشده بود.
این سفر شش هفته قبل از انتخابات میاندورهای انجام شد؛ انتخاباتی که در آن ترامپ دموکراتها را کمونیست نامیده و تلاش کرده ورود رسانههایی را که پوشش خبری آنها را دوست ندارد، به کاخ سفید ممنوع کند. ترامپ گمانهزنیها درباره وضعیت بد سلامت شی را رد کرد و صبح پنجشنبه در شبکههای اجتماعی نوشت که او «قوی، سرزنده و روی فرم است—بهتر از همیشه».
چند سناتور جمهوریخواه از این نمایش راضی نبودند
چاپلوسی ترامپ اعتراض چند سناتور جمهوریخواه را به دنبال داشت؛ سناتورهایی که گفتند مطمئن نیستند میزبانی از این رهبر کمونیست و رقیب تجاری آمریکا چه سودی برای GOP دارد، یا دستکم خواهان طرح محکمتر اختلافات بودند.
سناتور جان کندی (John Kennedy) از لوییزیانا گفت: «فکر میکنم رئیسجمهور شی یک خزنده است. رئیسجمهور میخواهد مسائل را با او حلوفصل کند، من این کار را تحسین میکنم و برایش آرزوی موفقیت دارم. اما من با رئیسجمهور شی دیدار داشتهام... این مرد فکر میکند مأموریتی از جانب خدا دارد، فقط خدایش خودش است.»
سناتور جونی ارنست (Joni Ernst) از آیووا گفت که از این نمایشهای پر زرقوبرق راضی نیست، اما امیدوار است نتیجه مثبتی برای کشاورزان داشته باشد؛ کشاورزانی که به خاطر سیاستهای تعرفهای ترامپ تحت فشار قرار گرفتهاند.
سناتور تام تیلیس (Thom Tillis) از کارولینای شمالی گفت این پهن کردن فرش قرمز به تلاشهای تبلیغاتی GOP برای کمونیست نشان دادن دموکراتها ضربه میزند. تیلیس گفت: «رئیسجمهور در کمپین خود بر اساس سیاست ضد چین تبلیغ کرد. بروید تجمعهای MAGA را نگاه کنید و ببینید وقتی میگفت میخواهد جلوی چین بایستد، چطور همه هورا میکشیدند. از آنها بپرسید، چون آنها هستند که رأی میدهند.»
هشدار محرمانه شی: حمایت آمریکا از تایوان میتواند روابط آینده را پیچیده کند
به گزارش خبرگزاری رسمی Xinhua، شی در دیدار خصوصی از آمریکا خواست «به موضع درست خود در مخالفت با استقلال تایوان پایبند باشد». او در اظهارات عمومی ابتدایی خود هم گفت که آمریکا و چین باید از «تله توسیدید» (Thucydides trap) دوری کنند؛ وضعیتی که در آن بزرگترین قدرت جهان و رقیب نوظهورش ناچار به جنگ با یکدیگر میشوند. این پیامی کلیدی از سوی رهبر چین و یکی از محورهای نشست قبلی آنها در پکن بود.
هدف شی الحاق دوباره این جزیره دموکراتیک و جداشده به خاک سرزمین اصلی کمونیست است، در حالی که مقامات آمریکایی در سالهای گذشته هشدار داده بودند پکن از نظر نظامی برای جنگ آماده میشود. آمریکا سیاست «ابهام استراتژیک» را دنبال میکند؛ یعنی با فروش تسلیحات توان دفاعی تایوان را تقویت میکند، اما هرگز متعهد نمیشود که در برابر حمله چین از آن دفاع کند.
در ماه مه، کمی پس از گفتگو با شی درباره تایوان در پکن، ترامپ به خبرنگاران گفت «نمیخواهد بگوید» که آیا در چنین سناریویی نیرو اعزام خواهد کرد یا نه. و در شرایطی که ترامپ به دنبال بهبود روابط با چین است، با وجود فشار قانونگذاران از جمله جمهوریخواهان برای تحویل سلاح، هنوز بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری تایوان را تأیید نکرده است.
شی میگوید چین میتواند AI را تحت «کنترل انسان» نگه دارد
در شرایطی که دو قدرت جهانی در رقابت برای توسعه هوش مصنوعی به سر میبرند، نگرانیها از اینکه این فناوری از کنترل انسان خارج شود، در هفتههای اخیر اوج گرفته است. با این حال، به نظر نمیرسید هیچیک از دو رهبر از این بابت نگران باشند.
شی گفت: «ما هم توانایی و هم مسئولیت داریم که AI را در جهت خیر توسعه دهیم و مدیریت کنیم و مطمئن شویم که توسعه AI همیشه تحت کنترل انسان است و در خدمت رفاه مردم قرار دارد.» ترامپ هم گفته است میخواهد همهچیز همینطور که هست بماند و هر دو کشور در یک نبرد برای برتری رقابت کنند.
پیش از این نشست، اسکات بسنت (Scott Bessent)، وزیر خزانهداری آمریکا، ایده یک سامانه اطلاعرسانی—در واقع یک خط ویژه ارتباطی برای AI—را مطرح کرد تا وقتی موضوعی در سطح امنیت ملی پیش آمد، به یکدیگر هشدار دهند. تا اواخر پنجشنبه هنوز مشخص نبود که آیا دو رهبر درباره این ایده صحبت کردهاند یا خیر.
تعدادی از بزرگترین فعالان آمریکایی حوزه هوش مصنوعی در ضیافت شام رسمی پنجشنبهشب شرکت کردند، اما غیبت داریو آمودی (Dario Amodei)، مدیرعامل Anthropic، کاملاً به چشم میآمد؛ کسی که بیش از همه خواستار به صدا درآوردن زنگ خطر درباره خطرات هوش مصنوعی بوده است.
پیشرفت آرام دو قدرت جهانی در تجارت
با وجود اختلافات ادامهدار در حوزه تجارت، به نظر میرسید در روز پنجشنبه نتیجه چندانی به دست نیامد.
دو طرف توافق کردند توافق تجاری فعلی را دو ماه تمدید کنند و موعد پایان آن را به ۱۰ ژانویه بیندازند تا برای رسیدن به توافقی جامعتر وقت بخرند. پکن خواستار تمدید دو ساله بود.
چین موافقت کرد ۲۵ میلیون تن دانه سویای آمریکا را بخرد و در پیگیری و اجرای آن «بسیار پایبند» عمل کرده بود، اما بسنت (Bessent) اوایل این هفته گفت که این کشور در انجام حدود ۱۷ میلیارد دلار از دیگر تعهدات بخش کشاورزی که واشنگتن روی اجرایش فشار میآورد، «کمی از برنامه عقب» بود. او خریدهای بعدی را به آنچه خودش یک «هیئت تجاری» (board of trade) نامید گره زد.
حق نشر ©۲۰۲۶ Dow Jones & Company, Inc. تمامی حقوق محفوظ است. 87990cbe856818d5eddac44c7b1cdeb8
الکس لیری (Alex Leary) خبرنگار کاخ سفید در The Wall Street Journal است. او پیش از این در Tampa Bay Times کار میکرد.
الکساندر وارد (Alexander Ward) خبرنگار امنیت ملی در واشنگتن است و اخبار کاخ سفید و وزارت امور خارجه را برای The Wall Street Journal پوشش میدهد. گزارشهای الکس بهویژه روی سازوکار داخلی National Security Council و چگونگی طراحی و اجرای سیاست خارجی توسط چهرههای اصلی دولت تمرکز دارد. الکس پیشتر خبرنگار کاخ سفید و امنیت ملی در Politico بود و نخستین نویسنده خبرنامه "National Security Daily" این رسانه هم به حساب میآمد. پیش از آن، او خبرنگار کاخ سفید در Vox با موضوع سیاست خارجی بود و در اندیشکده Atlantic Council هم مسائل امنیت ملی و نظامی را پوشش میداد.
الکس جوایز زیادی برای گزارشهایش برده و همراه با همکارانش در Politico، به خاطر پوشش اخبار دادگاه عالی (Supreme Court)، فینالیست جایزه Pulitzer Prize شده است.
الکس در فوریه ۲۰۲۴ نخستین کتابش را با عنوان «بینالمللگرایان: نبرد برای احیای سیاست خارجی آمریکا پس از ترامپ» ("The Internationalists: The Fight to Restore American Foreign Policy after Trump") منتشر کرد. او از اعضای دورهای Council on Foreign Relations است.
لینگلینگ وی (Lingling Wei) سرخبرنگار بخش چین در The Wall Street Journal و نویسنده خبرنامه برنده جایزه WSJ China newsletter است. او اقتصاد سیاسی چین را با تمرکز بر پیوند تجارت و سیاست و همچنین روابط آمریکا و چین پوشش میدهد. او در چین به دنیا آمده و بزرگ شده است، مدرک کارشناسی ارشد روزنامهنگاری از New York University دارد، کارش را با پوشش اخبار املاک در آمریکا شروع کرد و برای گزارشهایش درباره چین جوایز زیادی برده است. او در سال ۲۰۲۱ در جمع تیمی از خبرنگاران و ویراستارانی بود که اثرشان فینالیست جایزه Pulitzer Prize شد. او همچنین در تیمی حضور داشت که پادکست تحقیقی «وزیر گمشده» (“Missing Minister”) این روزنامه را تولید کرد؛ پادکستی که در سال ۲۰۲۵ جایزه ملی پادکست New York Press Club را برد. لینگلینگ یکی از نویسندگان کتاب «رویارویی ابرقدرتها» ("Superpower Showdown") است.