تلاش تازه برای مذاکره با موانعی روبهرو شد؛ متحدان آمریکا به دنبال حفظ فشار بر تهران هستند
۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۰ شب ET
دبی— افراد مطلع میگویند تلاشها برای شروع دوباره مذاکرات جهت پایان دادن به جنگ میان آمریکا و ایران، با مخالفت تولیدکنندگان بزرگ نفت در خلیج فارس روبهرو شده است؛ کشورهایی که اکنون با هرگونه امتیاز دادن به تهران مخالفت میکنند.
میانجیها از جمله قطر اصرار دارند دور جدید مذاکرات، شاید همین هفته آینده، در عمان برگزار شود تا واشنگتن و تهران را متقاعد کنند تنگه هرمز را بازگشایی کرده و روند پایان دادن به جنگ را آغاز کنند. ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه گفت باور دارد دو طرف بهزودی دوباره با هم دیدار خواهند کرد.
کشورهای خلیج فارس بهطور کلی همنظرند که ترامپ نباید تنش نظامی با ایران را تشدید کند. اما این افراد گفتند عربستان سعودی، به عنوان غول نفتی منطقه، و امارات متحده عربی دارند به دولت ترامپ فشار میآورند تا فشار اقتصادی بر ایران را حفظ کند و زیر بار امتیازهایی که به کاهش تحریمها یا پایان محاصره دریایی توسط U.S. Navy ختم میشود، نرود.
بهویژه عربستان سعودی برای رساندن نفت خود به بازار با موانع تازهای روبهرو شده است، چون شبهنظامیان حوثی در یمن، که متحد ایران هستند، فشار بر محمولههای نفتی این کشور در دریای سرخ را شروع کردهاند.
به گفته این افراد، فشار کشورهای خلیج فارس موانع رسیدن به توافق را بیشتر کرده است. این موانع شامل تمایل شخص ترامپ برای حفظ محاصره دریایی، نگرانی تهران از وقتکشی آمریکا برای عبور از انتخابات میاندورهای و آغاز دوباره حملات، و همچنین تندتر شدن لحن تندروهای ایران همزمان با سنگینتر شدن فشارهای اقتصادی آمریکا است.
بهنام بن طالبلو (Behnam Ben Taleblu)، مدیر ارشد برنامه ایران در اندیشکده Foundation for Defense of Democracies در واشنگتن، با اشاره به کشورهای خلیج فارس گفت: «شاید هیچ عاملی به اندازه فعال کردن دوباره تهدید حوثیها در جنوب این کشورها، آن هم بعد از ماهها مسدود کردن کشتیرانی در تنگه هرمز توسط این رژیم، GCC را وادار به پیروی از تحریمهای آمریکا نمیکرد. اینها هزینهها و عواقب زیادهروی و دستبالا گرفتن ایران است.»
یکی از مقامات White House گفت تحریمها و محاصره، آمریکا را در موضعی قوی در برابر ایران قرار داده است.
این مقام گفت: «با اینکه پرزیدنت ترامپ در شرایط مناسب آماده گفتوگو با ایران است، اما هیچ نیازی به مذاکره با ایرانیها ندارد.»
کشورهای عربی به رهبری عربستان سعودی در طول تابستان برای مذاکره با ایران تلاش کرده بودند و حتی حاضر بودند توافقی را بپذیرند که بخشی از نفوذ ایران بر تنگه هرمز—مسیر حیاتی صادرات نفت آنها—را به رسمیت بشناسد.
اما به گفته این افراد، حملات تهران به کشتیهای سعودی در این آبراه و ترغیب شبهنظامیان حوثیِ مورد حمایت ایران در یمن برای بستن مسیر جایگزین در دریای سرخ، باعث شده کشورهای خلیج فارس شک کنند که آیا ایران واقعاً دنبال توافق است یا نه.
برخی از این افراد گفتند محمد بن سلمان (Mohammed bin Salman)، ولیعهد عربستان، هم همین نظر را دارد. او اخیراً به مقامات آمریکایی گفته است که آمریکا باید محاصره را تا زمانی که ایران وادار به امضای توافقی تازه شود، ادامه دهد.
مقامات U.A.E. که قبلاً میگفتند کشورشان مشتاق پایان دیپلماتیک این درگیری است، حالا روی انتظارات برای مذاکره با ایران آب سرد ریختهاند و میگویند شعلهور شدن دوباره خشونتها در منطقه و حمله به کشتیها نشان میدهد تهران هیچ عجلهای برای بازگشت به دیپلماسی ندارد.
آنها گفتند کشورهای خلیج فارس نباید به کنترل دائمی ایران بر این تنگه رضایت بدهند.
دیگر کشورهای خلیج فارس، عمدتاً عمان و قطر، معتقدند منطقه تا همین حالا هم آسیبهای زیادی دیده است. آنها میگویند طرح بازگشایی مرحلهای هرمز و توقف حملات به کشورهای خلیج فارس، تنها راه عملی برای پایان دادن به درگیری است.
قطر در حاشیه United Nations General Assembly تلاش کرده است تا مذاکرات میان ایران و آمریکا دوباره به راه بیفتد. به گفته افراد مطلع، وزیر امور خارجه ایران روز یکشنبه وارد دوحه شد تا درباره پیشنهادهای جدید گفتوگو کند؛ از جمله یک وقفه هفتروزه در جنگ که میتواند مسیر را برای پایان دادن به حملات ایران به کشتیها در ازای لغو محاصره دریایی از سوی آمریکا هموار کند.
این پیشنهاد ممکن است از همین ابتدا رد شده باشد. این افراد گفتند آمریکا مرتباً به قطر اعلام کرده که ترامپ اصلاً قصد لغو محاصره دریایی را ندارد. همچنین در حالی که میانجیهای عرب گفتند دیپلماتهای ایرانی چندین پیشنهاد برای پایان دادن به جنگ دادهاند و به بحران اقتصادی عمیق کشورشان اعتراف کردهاند، اما گفتند پیام متفاوتی از Islamic Revolutionary Guard Corps دریافت میکنند؛ نهادی که گفته هیچ فرمول جدیدی را برای توافق بررسی نمیکند و برای یک جنگ طولانی آماده است.
سازمان Revolutionary Guard که وظیفه دفاع از نظام را بر عهده دارد و بر ساختار قدرت در تهران مسلط است، میخواهد به شرایطی نزدیکتر به توافق مقدماتی ترامپ با ایران در ماه ژوئن بازگردد. آن توافق قول داده بود در ازای بازگشایی آبراه، تحریمهای فروش نفت لغو شود، دسترسی به داراییهای مسدودشده ایران فراهم شود و نقشی برای تهران در مدیریت تنگه هرمز به رسمیت شناخته شود.