دهلی نو— دولت نارندرا مودی، نخستوزیر هند، با استقرار هزاران نیروی امنیتی پایتخت را قرنطینه کرد تا جلوی یک اعتراض گسترده را بگیرد. این اعتراض در واکنش به طرح پاکسازی فهرست رأیدهندگان شکل گرفته است؛ طرحی که به گفته منتقدان، حق رأی را از میلیونها شهروند هندی میگیرد.
سال گذشته، کمیسیون انتخابات هند پاکسازی فهرست رأیدهندگان را شروع کرد. به گفته فعالان، این کار باعث شده حدود ۱۳۰ میلیون نفر از فهرستهای مقدماتی یا نهایی رأیگیری حذف شوند.
دولت مودی و حزب حاکم او، یعنی Bharatiya Janata Party، گفتهاند این پاکسازی که نخستین بار در دو دهه گذشته انجام میشود، برای حفظ درستی فهرستها لازم بود تا اسامی افراد فوتشده، تکراری یا رأیدهندگان جعلی حذف شود؛ از جمله مهاجران غیرقانونی که به گفته آنها از مرز شرقی هند با بنگلادش وارد کشور شدهاند.
خشم عمومی از وضعیت فهرست رأیدهندگان با گلایههای جوانان هندی که دنبال کار میگردند یکی شده و چالش سختی برای مودی به وجود آورده است. در بهار گذشته، پس از رسوایی در برگزاری یک کنکور دانشگاهی، جنبشی از جوانان به نام Cockroach Janta Party به راه افتاد. این گروه اکنون از معترضان به موضوع رأیگیری پشتیبانی کرده و در تظاهرات روز شنبه در دهلی نو شرکت کرده است.
در پایتخت هند، نیروهای پلیس که پیش از سپیدهدم مستقر شده بودند، جلوی حرکت خودروها و عابران پیاده را پشت موانع فلزی زرد گرفتند. دهها ایستگاه مترو تعطیل شدند و حرکت بسیاری از قطارهای بینشهری لغو شد.
آبهیجیت دیپکه (Abhijeet Dipke)، بنیانگذار حزب Cockroach، ویدیویی از خود و دیگر رهبران معترضان منتشر کرد که نشان میداد هنگام ورود به فرودگاه دهلی نو برای شرکت در تظاهرات بازداشت شدند.

دیپکه همانطور که ماموران پلیس وارد هواپیما میشدند فریاد زد: «این دیکتاتوری است.»
سخنگوی پلیس بلافاصله به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد. پلیس در بیانیهای در شامگاه جمعه گفت: «مردم باید بتوانند دغدغههای خود را مسالمتآمیز بیان کنند. مسئولیت ما فراهم کردن شرایطی است که آنها بتوانند با امنیت این کار را انجام دهند و در عین حال شهر هم به فعالیت عادی خود ادامه دهد.»
خبرنگاران The Wall Street Journal دیدند که طی دو ساعت حدود ۱۰۰ نفر بازداشت شدند. برخی از معترضان وقتی با اتوبوس پلیس برده میشدند، از داخل اتوبوس فریاد میزدند: «زندهباد انقلاب».
عشرت انصاری (Ishrat Ansari)، ۴۹ ساله، گفت هنگام سحر از خانهاش در شمال پایتخت راه افتاده و ۹ مایل پیاده رفته تا به محل اعتراضات برسد.
او گفت امسال خودش، پسرش و دخترش از مسوولان انتخاباتی اخطاریه دریافت کردند مبنی بر اینکه نامهایشان به دلیل مغایرت علامت خورده است. او فکر میکند در مورد خودش، علتش این بوده که نامش در فهرست رأیدهندگان سال ۲۰۰۲ با پسوند احترامی «خاتون» (Khatun) آمده بود؛ عنوانی که زنان مسلمان زیاد استفاده میکنند، ولی در مدارک شناسایی فعلیاش نیست. این مددکار اجتماعی که بیشتر او را فقط با نام کوچکش میشناسند، حدس میزند شاید در گذشته یکی از کارمندان حوزه رأیگیری این لقب احترامی را به نامش اضافه کرده باشد.
او درباره شرایط ماندن در فهرست رأیگیری گفت: «مدارک خیلی زیادی میخواهند.» او نگران بود که مبادا به خاطر مسلمان بودنش این اخطاریه را گرفته باشد: «آیا چون اسمم عشرت است من را حذف کردند؟»
حزب BJP مودی نوعی از ملیگرایی هندو را ترویج کرده که به گفته منتقدان، علیه اقلیت مسلمان هند تبعیضآمیز است. دولت این موضوع را رد میکند و میگوید سیاستهایش بر پیشرفت همه هندیها متمرکز است. نهاد انتخابات و دولت نیز هدف قرار دادن مسلمانان را در پاکسازی فهرستهای رأیگیری رد کردهاند.
در روزهای اخیر، پس از آنکه گزارش روزنامههای هند توجهها را دوباره به نهاد انتخاباتی این کشور جلب کرد، اعتراضات در پایتخت و دیگر شهرهای بزرگ شدت گرفت. معترضان خواستار استعفای رییس این نهاد شدهاند.
کارشناسان سیاسی میگویند این خواسته، دولت را در تنگنا قرار داده است. در ماه ژوئیه، جنبش Cockroach توانست پس از اعتراضات گسترده، وزیر آموزش را وادار به استعفا کند. آن اعتراضات به خاطر نارضایتی از نحوه برگزاری آزمونهای دولتی بود؛ آزمونهایی که فرصتی برای ورود به دانشگاههای یارانهای یا راهی به سوی استخدام در مشاغل دولتی به شمار میروند.
برکناری رییس نهاد انتخابات میتواند دولت را ضعیف نشان دهد و به این تصور دامن بزند که در روند بازنگری رأیدهندگان خطایی رخ داده است.
با این حال، بازنگری فهرست رأیدهندگان زندگی افراد بسیار زیادی را تحت تأثیر قرار داده، طوری که مهار این نارضایتی گسترده برای دولت دشوار شده است.
مانوج تاک (Manoj Tak)، اهل ایالت شمالغربی راجستان، گفت در حوزه انتخابیه خود کارمند محلی انتخابات و عضو حزب مخالف Congress Party است. او با قطار شبانه راهی پایتخت شد تا اعتراضات را از نزدیک ببیند.
او گفت در حوزه انتخابیه خودش دهها هزار رأیدهنده حذف شدهاند؛ آماری که میتواند نتیجه انتخابات را در این حوزه کاملاً تغییر دهد. تاک گفت باورش نمیشود فقط رأیدهندگان فوتشده حذف شده باشند.
او گفت: «حتی افرادی که زندهاند و جلوی شما ایستادهاند هم حذف شدهاند. اگر حالا اعتراض نکنیم، پس کِی اعتراض کنیم؟»
کارشناسان سیاسی گفتند تدابیر امنیتی شدید در پایتخت هند به این دلیل است که ابعاد اعتراضات ماه ژوئیه بر سر رسوایی آزمونها، دولت را غافلگیر کرده بود. حزب Cockroach در آغاز یک جنبش اینترنتی پرطرفدار بود که در پاسخ به سخنان رییس دیوان عالی شکل گرفت؛ جایی که او جوانان بیکار را با سوسک مقایسه کرده بود.




