به گفته مقامهای محلی، روز یکشنبه شبهنظامیان حوثی در یمن که تحت حمایت ایران هستند، وارد نبردهای سنگینی با جنگجویان مورد حمایت عربستان سعودی شدند، چرا که این گروه تلاش خود را برای گسترش قلمروش بیشتر کرده است.
این درگیریهای زمینی تازهترین نشانه از تشدید جنگ میان عربستان سعودی و حوثیها است که از ماه ژوئیه دوباره آغاز شد. روز شنبه، این گروه مسلح گفت در پاسخ به صدها حمله هوایی عربستان و دیگر حملات به داخل یمن، موشکها و پهپادهایی را به سمت ریاض، پایتخت عربستان، و تأسیسات نفتی شلیک کرده است.
به گفته عبدالباسط البحر (Abdul Basit al-Baher) از افسران ارتش در دولت مورد حمایت عربستان، روز یکشنبه درگیریهای شدیدی در مناطق کوهستانی الوازعیه، المضاربه و العاره در جنوب غربی یمن در جریان بود. او افزود اگر حوثیها کنترل این مناطق را به دست بگیرند، میتوانند مسیر ارتباطی شهر تعز با عدن، پایتخت جنوبی را قطع کنند و نیروهای مورد حمایت عربستان در تعز را به محاصره درآورند.
به گفته دو مقام دیگر یمنی، در روزهای اخیر نبردهای سنگینی هم در اطراف کهبوب رخ داده است؛ منطقهای کوهستانی که مشرف به تنگه بابالمندب، یکی از گلوگاههای اصلی کشتیرانی بینالمللی است. این آبراه پس از آنکه ایران عملاً تنگه هرمز در خلیج فارس را مسدود کرد، به یک مسیر تجاری حیاتی برای عربستان سعودی تبدیل شد. این مقامات به دلیل نداشتن مجوز برای گفتگو با رسانهها، خواستند نامشان فاش نشود.
مقامهای سعودی به درخواستهای مکرر برای اظهارنظر درباره این جنگ پاسخی ندادهاند. دولت عربستان انجام حملات هوایی اخیر در یمن را تأیید نکرده و به ادعای حوثیها مبنی بر اینکه هفته گذشته یک جنگنده سعودی را سرنگون کردند، واکنشی نشان نداده است.
در بیانیهای درباره حمله به ریاض، سرلشکر ترکی المالکی (Turki al-Maliki) سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان در یمن، گفت که این ائتلاف «حق مسلم خود را برای انجام اقدامات مقتضی محفوظ میداند»، اما جزئیاتی ارائه نکرد.
یک پرسش مهم در بررسیهای عربستان سعودی این است که آیا ایالات متحده، قدرتمندترین متحد این پادشاهی، کمکهای نظامی علیه حوثیها را افزایش خواهد داد یا مستقیماً وارد عمل خواهد شد.
مقامهای سعودی به صراحت گفتهاند که این کشور نمیخواهد به تنهایی با حوثیها بجنگد. این موضوع بهویژه به این دلیل است که عملیات نظامی چندساله قبلی به رهبری عربستان علیه این گروه، به یک باتلاق تبدیل شد. آن درگیری به اعتبار این پادشاهی لطمه زد، منابع مالیاش را تحت فشار گذاشت و باعث مرگ صدها هزار یمنی بر اثر خشونت، گرسنگی و بیماری شد.
به گفته مقامهای آگاه از این گفتگوها، پرزیدنت ترامپ در این ماه درخواستهای شاهزاده محمد بن سلمان (Mohammed bin Salman) ولیعهد و حاکم اصلی عربستان برای افزایش حمایت نظامی در نبرد با حوثیها را رد کرده است.
تقریباً در همان زمان، حوثیها کنترل تمام نوار ساحلی یمن در دریای سرخ را به دست گرفتند که تسلط بیشتری بر کشتیرانی در این آبراه به این گروه داد.
آوریل الی (April Alley) کارشناس مسائل یمن و پژوهشگر ارشد در The Washington Institute گفت: «حوثیها تلاش میکنند دستاوردهای خود در سواحل غربی را تثبیت کنند و مناطق بیشتری، بهویژه در استانهای تعز و مأرب، تصرف کنند.»
او افزود: «چیزی که الان میبینم این است که حوثیها از یک رویکرد دوگانه برای گسترش نفوذ استفاده میکنند: نظامی و روایی.» او اضافه کرد: «از بعد روایی، آنها میگویند: همه ما یمنی هستیم، بیایید سعودیها را بیرون کنیم و بعد دنبال راهحل بگردیم.»
حوثیها و نیروهای دولتی یمن از سال ۲۰۱۴، زمانی که حوثیها صنعا، پایتخت کشور را تصرف کردند، در جنگ بودهاند. اندکی پس از آن، ائتلاف نظامی به رهبری عربستان بمبارانهایی را برای بازگرداندن دولت به قدرت آغاز کرد و این کشور فقیر را به ورطه درگیری ویرانگری کشاند. آتشبس شکنندهای که در سال ۲۰۲۲ به دست آمد، در میانه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران از بین رفته است.
تلاشها برای حل اختلاف میان ایران و ایالات متحده به بنبست رسیده است. محسن رضایی (Mohsen Rezaei) دبیر Supreme National Security Council ایران، روز شنبه در شبکههای اجتماعی نوشت: «هفت شرط برای آغاز هرگونه مذاکره به دولت آمریکا اعلام شده است. پیام تهران روشن و صریح است: اگر واشنگتن میخواهد از مخمصهای که برای خود درست کرده خارج شود و بیشتر در آن گرفتار نشود، چارهای جز پذیرش حقوق و شروط ایران ندارد.»
درگیریها در یمن در ماه ژوئیه پس از آن دوباره شدت گرفت که حوثیها عربستان سعودی را به بمباران فرودگاه صنعا متهم کردند. دولت مورد حمایت عربستان مسئولیت این حمله را پذیرفت و گفت تلاش میکرد مانع فرود یک هواپیمای ایرانی شود.
کمی بعد، حوثیها محاصره تردد کشتیهای عربستان در دریای سرخ را اعلام کردند.
سالها است که یمن عملاً به دو بخش تقسیم شده است؛ حوثیها بخش زیادی از شمال را در دست دارند و جنوب اسماً زیر نظر دولتی است که جامعه بینالمللی آن را به رسمیت میشناسد، دولتی که برای حمایت مالی و نظامی به شدت به عربستان سعودی وابسته است.
با این حال، این گروه شبهنظامی بیش از پیش خود را دولت قانونی یمن مینامد.
هفته گذشته، محمد البخیتی (Mohammed al-Bukhaiti) از مقامهای سیاسی حوثیها، در مصاحبهای گفت این گروه «به همه اطمینان میدهد که به دنبال آزادسازی وجب به وجب خاک یمن است.» او مقامهای دولت یمن را «مزدوران سعودی» خواند.
شعیب الموسوی (Shuaib Almosawa) از صنعا در یمن و سعید البطاطی (Saeed Al-Batati) از مکلا در یمن در تهیه این گزارش مشارکت داشتند.